Overlijden in het buitenland

Per jaar overlijden circa 1400 Nederlanders in het buitenland. Van hen wordt 99% naar Nederland gerepatrieerd. Voor de nabestaanden betekent dat, naast alle verdriet, extra zorgen. Er moet veel worden geregeld. Hoe ga je te werk als een dierbare verongelukt tijdens een voettocht door de Himalaya of een hartinfarct krijgt in donker Afrika.

In de Afrikaanse bush vind je niet zomaar een mortuarium

Wanneer iemand onverwacht overlijdt in het buitenland ontkom je, net als in Nederland, niet aan de nodige formaliteiten. Ten eerste dient een arts het lichaam van de overledene te onderzoeken en een akte van overlijden op te stellen. Bovendien moet er aangifte worden gedaan bij de gemeente waarin het overlijden heeft plaatsgevonden. Zodra de buitenlandse arts het overlijden officieel heeft vastgesteld, is de volgende stap om de overledene terug te krijgen naar Nederland voor de begrafenis of crematie. Het scheelt veel geregel als er een reisverzekering is afgesloten. In dat geval kun je een beroep doen op de alarmcentrale van de reisverzekeraar. Deze centrale regelt via een gespecialiseerd bedrijf de repatriëring van het lichaam naar Nederland. De lokale uitvaartverzorger regelt in de regel de papierwinkel die voor vervoer naar het vaderland nodig is. Een hele zorg minder dus. Eenmaal in Nederland moet het lichaam eerst worden ingeklaard en naar een begrafenisondernemer worden gebracht. Ondertussen kun je echter al aan de slag om de begrafenis of crematie te regelen.

Ambassade

Mocht er geen reisverzekering zijn afgesloten, dan kan voor hulp worden aangeklopt bij het Nederlands consulaat of de Nederlandse ambassade ter plaatse. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan assisteren en bemiddelen bij de terugkeer van het stoffelijk overschot naar Nederland. Ook assisteert het ministerie bij het verkrijgen van een kopie van de officiële papieren, zoals medische- of sectierapporten. En soms kan het gewoon handig zijn wanneer het ministerie een handje helpt, bijvoorbeeld door een tolk ter beschikking te stellen. De emoties die bij het overlijden van een dierbare in het buitenland met zich meebrengt, kunnen hoog oplopen. ‘Plaatselijke gewoonten, taalproblemen en het vaak lang moeten wachten voordat het lichaam van de overledene wordt vrijgegeven, maken het er niet gemakkelijker op. Het is goed te weten dat er gespecialiseerde bedrijven zijn die dit allemaal regelen', aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken. In de hoofdsteden van de meeste landen is een Nederlandse ambassade of consulaat te vinden.

Slimme tip:

Hoe vind je de Nederlands ambassade?

Als je te maken krijgt met de onverwachte dood van een dierbare en je wilt hulp van de Nederlands overheid, dan is het soms moeilijk om snel een Nederlandse ambassade te vinden. De adresgegevens zijn te vinden in een plaatselijk telefoonboek of een reisgids, maak pak het simpeler aan. Vraag de hotelmanager, de hostess van de reisorganisatie of de lokale politie naar de ambassade. Of zoek een internetcomputer, stap naar een webcafé, want de adressen van de ambassades en consulaten zijn ook te vinden op de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken: www.minbuza.nl

Buitenland begraven

In de meeste gevallen zal de overledene in Nederland worden begraven of gecremeerd. Maar je kunt er ook voor kiezen om de begrafenis of crematie in het buitenland te laten plaatsvinden. Dat kan zijn omdat de overledene ooit is geboren in het land waar hij is overleden, of omdat hij er een bijzondere band mee heeft.

Als iemand zijn of haar oude dag in bijvoorbeeld Spanje heeft doorgebracht, kan het heel goed zijn dat het iemand laatste wens is daar ook begraven te willen worden. Bedenk wel: als de ter aarde bestelling of crematie in het buitenland plaatsvindt, heeft dat wel tot gevolg dat er weinig nabestaanden uit Nederland bij aanwezig kunnen zijn. In ieder geval zullen zij naar het buitenland moeten afreizen om de plechtigheid bij te wonen.

Lokale gebruiken

Overigens is begraven in het buitenland niet zonder meer overal mogelijk. Dat is mede afhankelijk van het lokale gebruiken en regelgeving. Zo hanteert Pere-Lachaise, de begraafplaats in Parijs waar veel beroemdheden zijn begraven liggen, strenge regels. Uitsluitend inwoners van een bepaald deel van Parijs of wie er al een familiegraf heeft, mogen er worden begraven.

Lokale begrafenisondernemers weten vaak meer te vertellen over de lokale regelgeving, iets dat ook geldt voor crematies. Als de crematie in het buitenland plaatsvindt, kunnen de nabestaanden de as mee naar Nederland terugnemen in een urn of asbus. In dat geval moet de asbus wel zijn voorzien van papieren uit het land van overlijden.

De invoer van de asbus is niet gebonden aan beperkingen of speciale voorschriften. Vervoer kan per post, als ruimbagage in een vliegtuig, maar als je bang bent dat de urn beschadigt, kun je de as ook meenemen in het vliegtuig.

Wettelijk zijn geen invoerdocumenten vereist. De regels hiervoor verschillen per land. Maar gezien de verscherpte controles door de tegenwoordige terreurdreigingen, kan het geen kwaad toch de nodige papieren bij de hand te hebben.

Wie betaalt de veerman?

Een repatriëring loopt flink in de papieren. Je bent zo tussen de € 2.500 en  €10.000 kwijt voor de hele afhandeling en het vervoer naar huis.

Bij rampen is bijvoorbeeld het ministerie van Buitenlandse Zaken erbij betrokken, maar dat betekent niet dat zij automatisch de kosten van de repatriëring op zich neemt. Hooguit stelt het ministerie zich garant voor de kosten.

Wie betaalt dan de veerman? Als je een reisverzekering hebt, is dat vaak hierbij inbegrepen. In andere gevallen valt het onder de uitvaartverzekering van de betrokkene. Soms valt het onder de buitenlanddekking in de natura uitvaartverzekering.

Bron: Muerte (Monuta)