Westerveld lid van prestigieuze ‘Association of Significant Cemeteries in Europe’

U bent hier: Home

maandag, 20 december 2010 12:42

Als eerste begraafplaats in Nederland

Westerveld lid van prestigieuze ‘Association of Significant Cemeteries in Europe’

Begraafplaats Westerveld (Duin en Kruidbergerweg in Driehuis) is als eerste begraafplaats in Nederland toegetreden tot de Association of Significant Cemeteries in Europe (ASCE). Lid van deze prestigieuze internationale organisatie van bijzondere begraafplaatsen zijn onder andere het monumentale Père-Lachaise in Parijs, Montjuic in Barcelona en Cimitero del Verano in Rome. Leo van Eijk, directeur van Westerveld, is zeer verheugd: “Dat wij gevraagd zijn om tussen deze wereldberoemde monumentale begraafplaatsen ook lid te mogen worden van deze organisatie betekent voor ons een erkenning waar ik ontzettend trots op ben.” Westerveld is de eerste begraafplaats in ons land die zich lid mag noemen van de ASCE. Leo van Eijk: “Al eerder zijn wij gevraagd om eens te kijken bij een aantal leden in het buitenland. Wij waren erg onder de indruk van het werk dat de ASCE doet om onder andere de schoonheid, het monumentale karakter, de unieke architectuur en de bijzondere historie van de verschillende Europese begraafplaatsen internationaal bij het publiek bekend te maken".

Buitenplaats Westerveld

Westerveld werd in de 17e eeuw opgericht als buitenplaats, een luxe (zomer)verblijf voor een rijke Amsterdamse familie. Met diverse eigenaren, die de buitenplaats elk steeds naar eigen smaak en voorkeur inrichtten, heeft Westerveld die functie tot eind 1700 vervuld. Daarna - in de 19e eeuw – werd een buitenplaats niet langer gewild en ging ook Westerveld als beleggingsobject van hand tot hand.

Dat de buitenplaats Westerveld eind 19e eeuw uiteindelijk een begraafplaats is geworden, heeft alles te maken met de in die tijd veranderende begrafeniscultuur. Per 1 januari 1866 werd het begraven van overledenen in en om kerken (op kerkhoven) namelijk verboden. In reactie daarop besloot een aantal vermogende inwoners van Amsterdam (vooral uit de bankwereld) een rustige plek te zoeken die kon dienen als familiebegraafplaats met eeuwigdurend grafrecht. Uiteindelijk lieten de Amsterdammers hun oog vallen op de buitenplaats Westerveld in de duinen, niet ver van Amsterdam. Om de begraafplaats als het ware met Amsterdam te verbinden, werd een overeenkomst gesloten met de treinmaatschappij die de spoorlijn tussen Amsterdam en IJmuiden beheerde, zodat overledenen en nabestaanden zich (tot 1917) per speciale rouwtrein naar Westerveld konden laten vervoeren. Er kwam van de spoorlijn zelfs een ‘aftakking’ naar Westerveld, compleet met rouwstation annex aula.

Nadat buitenplaats Westerveld in 1888 werd aangekocht als begraafplaats, was het de bekende landschapsarchitect Louis Paul Zocher (van onder andere het Amsterdamse Vondelpark) die opdracht kreeg om de buitenplaats in te richten als begraafplaats. Na een aantal (financieel) moeilijke jaren ging het rond 1910 wat beter toen steeds meer families grafkelders op Westerveld lieten bouwen.

Eerste crematorium

In 1913 werd op de begraafplaats een crematorium gebouwd: Crematorium Westerveld, het eerste in Nederland. Dit gebeurde in opdracht van de huidige Koninklijke Facultatieve. Deze Vereniging (opgericht in 1874) speelde een voortrekkersrol op het gebied van cremeren in Nederland. De eerste crematie ‘op’ Westerveld vond plaats op 1 april 1914 en was die van Dr. C.J. Vaillant, oud-bestuurslid van ‘de Facultatieve’. Crematorium Westerveld - inmiddels een Rijksmonument - is een ontwerp van de architect Marius Poel. De aula die naar hem vernoemd is, is volledig ingericht in Art Deco. In 1936 werd het crematorium, onder architectuur van de wereldberoemde architect Willem Marinus Dudok, uitgebreid met onder andere een tweede aula, diverse columbaria (‘urnenmuren’), een binnentuin en een Impluvium (binnenvijver).

Oase van rust en stilte

Ondanks het feit dat het met ruim 31 ha één van de meest uitgestrekte begraafplaatsen van Nederland is, is Westerveld nog steeds vooral een oase van rust en stilte. In het monumentale gedenkpark, dat tevens een erkend vogelreservaat is, hebben nabestaanden op Westerveld alle ruimte om te gedenken en te herdenken. Vanuit de historie bevinden zich in het park tal van monumentale graven en columbaria. Dat betekent echter zeker niet dat er geen ruimte is voor eigentijdse monumenten. Integendeel. Westerveld biedt een enorme verscheidenheid aan monumenten met allure. Zo is op Westerveld een groot aantal monumentale mausolea (bovengrondse graven voor meer overledenen) te vinden. Maar er zijn ook mausolea van zéér recente datum. Westerveld biedt namelijk als één van de weinige begraafplaatsen in ons land de mogelijkheid van grafrust voor onbepaalde tijd. Leo van Eijk: “Westerveld heeft een heel eigen identiteit. Doordat het park in een heuvelachtig duingebied ligt, heeft het een haast on-Nederlandse uitstraling. Gecombineerd met veel groen, straalt het de rust uit die veel mensen zoeken. Niet voor niets is Westerveld ook een geliefd wandelgebied.”

Op het gebied van begraven, het bijzetten van urnen en gedenken is heel veel mogelijk. Op Westerveld zijn graven te vinden of urnen bijgezet van veel bekende Nederlanders, waaronder de schrijver Jan Jacob Slauerhoff of acteur Lex Goudsmit. Ook zijn er op Westerveld monumenten van vliegtuigbouwer Anthony Fokker, schrijver Boudewijn Büch en de politicus Pim Fortuyn. Ook de as van de schrijver Eduard Douwes Dekker (Multatuli) is op Westerveld bijgezet. Voor zover bekend was hij de eerste Nederlander die gecremeerd is. Dat gebeurde overigens niet op Westerveld, maar in Duitsland omdat er in 1887 in ons land nog geen crematorium was.

Villa Westerveld

Op Westerveld herinnert uiteraard veel aan de geschiedenis. Zo wordt Villa Westerveld, dat in 1866 als eerste villa in de gemeente Velsen is gebouwd, na een ingrijpende verbouwing gebruikt als sfeervol rouwcentrum. In dit Rijksmonument bevinden zich rouwkamers die met een eigen sleutel 24 uur per dag toegankelijk zijn, zodat de familie afscheid kan nemen van hun dierbare wanneer zij dat willen. Leo van Eijk: “Zo kan men op een intieme en geheel eigen manier de laatste dagen doorbrengen en afscheid nemen.”

Voortrekkersrol

Vanuit de historie heeft Westerveld altijd een voortrekkersrol gespeeld. Natuurlijk met het eerste crematorium, maar bijvoorbeeld ook de opening van Petit Café Westerveld in 2001 was in die tijd absoluut uniek. Niet alleen in ons land, maar zelfs in heel Europa was er op het terrein van geen enkele begraafplaats of crematorium een openbare horecagelegenheid te vinden. Inmiddels is dat wel anders. Een ander voorbeeld van goed luisteren naar bezoekers is het Concerto in Memoriam. Om zoveel mogelijk mensen gezamenlijk een mogelijkheid te bieden hun dierbaren te gedenken, organiseert Westerveld sinds 1994 elk jaar een herdenkingsconcert in de open lucht. Dit inmiddels traditionele concert in het gedenkpark (in 2011 op zondag 5 juni) spreekt veel mensen aan. Jaarlijks komen vele duizenden mensen naar het concert waar ook altijd een persoonlijk ‘woord van troost’ gesproken wordt. In de loop der jaren is dit onder verzorgd door auteur Anna Enquist, majoor A.M. Bosshardt, prof. dr. B. Smalhout, mevrouw Irene van Lippe-Biesterfeld, Luitenantgeneraal b.d. H.A. Couzy, Bettine Vriesekoop en de langdurig ontvoerde Arjan Erkel.

Association of Significant Cemeteries in Europe

Begraafplaats & Crematorium Westerveld is als eerste Nederlandse begraafplaats toegetreden tot het selecte gezelschap van de Association of Significant Cemeteries in Europe (ASCE). De ASCE is in 2001 opgericht om een Europees netwerk te creëren van bijzondere begraafplaatsen. Inmiddels zijn er zo’n 85 leden. Volgens de ASCE zijn begraafplaatsen belangrijk als cultureel erfgoed; met een enorme rijkdom aan architectuur en een onvervangbaar ‘repertoire’ van monumenten uit de afgelopen eeuwen geven zij een uniek beeld van de geschiedenis van een stad en een land. De ASCE doet er alles aan om dit cultureel erfgoed te bewaren, te behouden en ‘Europa’ bewust te maken van het belang én de schoonheid van deze bijzondere begraafplaatsen.

'de Facultatieve Groep'

Begraafplaats & Crematorium Westerveld maakt deel uit van ‘de Facultatieve Groep’. De basis van deze Groep werd in 1874 gelegd met de oprichting van de Koninklijke Facultatieve. De kernactiviteiten van de Groep zijn dienstverlening en techniek. Met werkmaatschappijen over de gehele wereld is de Groep actief op een groot aantal terreinen; van automatisering tot internationaal rouwtransport, van verzekeringen tot thanatopraxie en van communicatie tot het leveren van benodigdheden voor de uitvaartbranche, ziekenhuizen en overheidsinstanties. Op het gebied van verbrandings- en milieutechniek is 'de Facultatieve Groep' wereldmarktleider. Sinds 1913 exploiteert de Groep diverse crematoria en begraafplaatsen. Het motto van de Groep is ‘Eenheid in verscheidenheid’; bij alles wordt uitgegaan van één kwaliteit: de hoogste.

< Vorige		Volgende >

Uitvaart in Nederland

Uitvaart checklist

Uitvaart Uitgelicht

Grafrechten

Lijst met verzekeraars